پیش گیری و درمان
اگر انسان پیش از این که به ورطه گناه و هلاکت افتد، اموری را مراعات نماید، امید است که از گناه کردن برهد و خود را به آن آلوده نگرداند. بی شک، همیشه این گونه بوده که گناه نکردن از انجام آن، و سپس توبه کردن آسان تر بوده و خواهد بود؛ چرا که اگرکسی گناهی نکرده، همیشه راه را برای خود باز و هموارنگه داشته، ولی عصیان و سرکشی نیاز به عذر خواهی دارد که نیم آن، توبه بنده است بخش دیگرش به دست خداوند متعال می باشد. و معلوم نیست که او را راه دهند ویافرصت توبه داشته باشد، و یا گناه او زمینه گناهان بدتری شده و بنده را برای همیشه از راه به دور دارد. این است که حضرت مولا علی (علیه السلام) فرموده اند: «گناه نکردن از گناه کردن آسان تر است.»
برای سلامت از گناه دو راه کار را می توان در نظر داشت:
1. اصلاح محیط: اگر در محیطی آلوده به سر می بریم آن را تغییر دهیم. البته محیط بر روح و روان انسان و به ویژه جوان و نوجوان تأثیر به سزائی دارد. از این جهت قرآن فرمود: «الم تکن ارض الله واسعه فتهاجروا فیها؟» مگر زمین خداوند وسعت نداشت که از آن هجرت کنید و به جای دیگری رخت بربندید؟
2. انتخاب دوست صالح: در آن جمعی که زندگی می کنیم با هر کس و ناکس در هر وقت و بی وقت نباید محشور و مأنوس شد. چرا که رفتار و اخلاق آن ها بر روی انسان تأثیر جدّی و بسزائی خواهد داشت. چه زیبا خداوند متعال می فرماید: « وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا يَا وَيْلَتَى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءنِي» روزی فرا خواهد رسید که ظالم دستان خویش را خواهد گزید، و خواهد گفت: ای کاش فلانی را دوست نگرفته بودم. او مرا از یاد خدا (قرآن) پس از آن که بر من فرود آمد باز داشت! بزرگان اهل معرفت خود به این واقعیت همیشه یاران را تنبه می داده اند. خواجه (رض) فرماید:
نخست موعظه پیر می فروش این است که از مصاحب ناجنس احتراز کنید!
قبل از شروع به سلوک معنوی باید زمینه ای مناسب و مساعد را فراهم ساخت. بذر مرغوب در کشتزاری آلوده به نتیجه نرسد. و نیز گفته شده:
تا توانی می گریز از یار بد یار بد بدتر بود از مار بد
مار بد تنها اگر بر جان زند یار بد بر جان و بر ایمان زند
1.سوره مبارکه نسا، آیه97
2.سوره مبارکه فرقان، آیات 27و28
مرتضی آقاتهرانی
مطالب مرتبط با این موضوع
انواع گناهان
مراتب گناهان
آثار گناهان
گناهانی که بخشش ندارد
درمان بی توجهی به گناه
دروغ، کلید گناهان