راهکار هدفیابی
از جمله دغدغههای یک جوان این است که چگون باید به یک هدف صحیح و ارزشمند، دست یافت؟. به نظر میرسد برای این مهم باید از این راهکارها بهرهبرد:
1. توسل: در این راستا باید از خدای متعال کمک بگیریم و از او بخواهیم ما را در به کارگیری صحیح اوقاتِ عُمر، یاری کند. لذا در دعای کمیل چنین زمزمه میکنیم:"أََسأَلُكَ بِحَقِّكَ وَ قُدسِكَ وَ أَعظَمِ صِفَاتِكَ وَ أَسمَائِكَ أَن تَجعَلَ أَوقَاتِي مِنَ [فِي] اللَّيلِ وَ النَّهَارِ بذِكرِكَ مَعمُورَةً وَ بِخِدمَتِكَ مَوصُولَةً"(1) یعنی بارالها از تو میخواهم به حق و پاکی خودت و به عظمیمترین صفات و اسماءت که اوقات من را از شب و روز با ذکر خودت آباد گردانی و به خدمت خودت اتصال دهی. روشن است که مراد از ذکر الهی در این فراز از دعای کمیل، فقط ذکر به خاص (ذکر زبانی) نیست، بلکه ذکر به معنای عامّ مراد است. یعنی این که انسان تلاش کند تا هر حرکت و سکونی از او در زندگیاش فقط و فقط برای خداوند باشد و برای اینکار باید در هر کاری خداوند را مدّ نظر گرفته و به او توجه تامّ داشته باشد.
2. توجه به فرامين معصومين (عليهم السلام): همیشه دستورات و نظرات راه گشای اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) برای زندگی انسان سرمشق خوبی بوده است. در این خصوص هم در بيان لطيفي آقا امام رضا (عليه السلام) مي فرمايند:"رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْيَا أَمْرَنَا. قُلْتُ: كَيْفَ يُحْيِي أَمْرَكُمْ؟ قَالَ: يَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ يُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ كَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا."(2) يعني خداوند مورد ترحم قرار دهد بنده اي را كه امر ما را احياء كند! راوي مي گويد: از حضرت پرسيدم: چگونه امرتان را احياء كند؟ حضرت فرمودند: علوم ما را فرابگيرد و آن ها را به مردم بياموزد.(3) چرا كه مردم اگر نيكويي هاي كلام ما را بدانند، از ما تبعيّت خواهند كرد. و همين تبعيت مايه ي جلب محبت خداوند است. زيرا خود به پيامبرش فرموده:"قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُوني يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحيمٌ"(4) بر اساس آن چه گفته شد، يك طلبه موظف است براي فراگيري علوم اهل بيت (عليهم السلام) از همه چيزِ خود مايه بگذارد و همزمان با اين كار، به تهذيب نفس بپردازد تا از نظر علمي و عملي، آماده ي تعليم و تربيت جامعه باشد.
3. مطالعه: از آن جا كه هم نيازهاي جامعه در شرائط مختلف، متفاوت است و هم توان افراد با هم فرق دارد، ما باید پیرامون توانايي های خود و نيازهاي جامعه ی خود تا حدودی شناخت پیدا کنیم، تا در تعیین هدف به خصوص در بلند مدت، دچار مشکل و اشتباه نشویم. لذا لازم است در اين خصوص به مطالعه ي دقيق توانايي هاي خود و نيازهاي جامعه ي خود بپردازيم، تا در هدف گیری صحیح دچار اشتباه نشویم.
4. مشورت: بسيار روشن است كه برای مشخص شدن دقيق توان خود، و هم براي يافتن نيازهاي جامعه ي اطراف خود، و در نتيجه براي تعیین اهداف زندگي علمي و عملي خود، مشورت با کارشناسان امین و دلسوز، بسیار ضروری است. تا بتوانيم سریعتر و راحتتر به دستهبندی اهداف خود راه یابيم.
-------------------
پی نوشت ها:
1. إقبال الأعمال، ص709.
2. معاني الأخبار، باب معنى قول الصادق ع من تعلم علما، ص180، ح1.
3. شاید سؤال شود که منظور از علوم اهل بیت چیست؟ پاسخ این است که هیچ علم کارآمدی در دنیا پیدا نمی شود که مورد توجه اهل بیت (علیهم السلام) نبوده باشد. امام کاظم (علیه السلام) به سلمة بن کهیل و حکم بن عتیبه می فرمایند:"شَرِّقَا وَ غَرِّبَا فَلَا تَجِدَانِ عِلْماً صَحِيحاً إِلَّا شَيْئاً خَرَجَ مِنْ عِنْدِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ" به شرق عالم بروید و یا به غرب عالم بروید، علم صحیحی نمی یابید مگر مقداری که از ناحیه ی ما اهل بیت خارج شده باشد. آدرس حدیث: [الكافي، ج1، ص399، باب أنه ليس شيء من الحق في يد الناس، ح3].
4. سوره مباركه آل عمران، آيه ي شريفه31. يعني بگو اي پيامبر: اگر شما خداوند را دوست مي داريد، پس از من تبعيت كنيد تا خداوند شما را دوست بدارد و گناهان شما را بيامرزد. و خداوند آمرزنده و مهربان است.
لینک های مرتبط با این موضوع
اصول برنامهريزي(قسمت اول)
اصول برنامهريزي(قسمت دوم)
اصول برنامهريزي(قسمت سوم)
اصول برنامهريزي(قسمت چهارم)
اصول برنامه ریزی(قسمت پنجم)
اصول برنامه ریزی(قسمت ششم)
برنامه هفتگی
اصول برنامه ریزی(قسمت هفتم)، راهکار هدفیابی
