مقام معظم رهبری:
توجّه به فکر و دل جوانان
آنچه كه به نظر بنده در درجهى اول اهميت قرار دارد، فكر و دل مخاطبان شماست؛ اولاً فكر، ثانياً دل. فكر به معناى اين است كه بايستى بنيهى اعتقادى اين جوان را تقويت كنيد. جوان در معرض تحويل و تحول است، در معرض تغيير است. مؤثرات، امروز حجم خيلى زيادى در دنيا دارد. بنيهى فكرى جوان را بايد جورى تقويت كنيد كه نه فقط متأثر از عوامل سلبى و معارض و معاند نشود، بلكه بتواند بر روى محيط خود اثر هم بگذارد؛ بايد بتواند نورافشانى كند، محيط خودش را با مبانى و معارف اسلامى آشنا كند، در اين راه پيشقدم باشد، نيروى پيشرو باشد. از لحاظ فكرى بايست يك چنين حالتى پيدا كند.
استقامت فکری جوان با تبیین درست معارف
از لحاظ قلبى كه ذكر مي كنيم، به خاطر اين است كه براى عروج انسان، بلكه براى ثبات انسان در صراط مستقيم، حقيقتاً فكر به تنهائى كافى نيست. علاوهى بر جنبهى اعتقادى، جنبهى قلبى و روحى لازم است؛ حالت طوع لازم است، حالت خشوع لازم است، حالت ذكر و توجه به خدا براى انسان ضرورى است. اگر اين بود، خيلى از كمبودها را جبران خواهد كرد. اگر اين نبود، قدرت فكرى و قدرت استدلال و احتجاج، در بسيارى از مواقع به كمك انسان نخواهد آمد و كمكى به انسان نخواهد كرد. با نصيحت، با موعظهى حسنه، با رفتار خوب، بايد دل جوان را نرم كرد؛ او را به خشوع و توسّل و توجّه و تذكّر آشنا كرد؛ نماز را براى او درست تبيين كرد؛ ذكر الهى را براى او درست تبيين كرد. اين مي شود پشتوانهى آن فكر. اگر اين شد، آن وقت آن استقامت فكرى ديگر بىزوال خواهد بود. در ميدان عمل، اين لينت قلب، اين توجّه و تذكّر، به درد انسان مي خورد؛ اوست كه انسان را محكم نگه مي دارد؛ اين چيز لازمى است. اين دو چيز را بايد در جوان تقويت كرد.
لزوم آشنایی با زبان و ادبیات دانشجو
بايد كلاس معارف بگذاريد؛ معارف متقن با زبان روز، متناسب با فكر دانشجو، متناسب با ادبيات دانشجو بايستى ارائه بدهيد؛ اينها كارهاى لازم و اجتنابناپذيرى است. به لسان قوم حرف زدن، يك مصداقش اينجاست. با زبان دانشجو بايد حرف زد. با ادبياتى كه براى دانشجو قابل فهم است، بايد حرف زد. اى بسا ادبياتى است كه در يك محيطى كارساز است، كارآمد است، اما در محيط ديگرى كارآمد نيست. اين درست مثل اختلاف لغت مي ماند. واقعاً اختلاف در ادبيات، مثل اختلاف در لغت است؛ مثل اين است كه انسان در يك محيط فارسىزبان بيايد مثلاً گجراتى حرف بزند؛ هيچ كس چيزى نخواهد فهميد. اگر چنانچه انسان با ادبيات محيط جوان و محيط دانشجوئى آشنا نباشد، از اين ادبيات استفاده نكند، راه ارتباط فكرى بسته خواهد شد و تأثيرگذارى كم خواهد شد. پس به لسان قوم بودن خيلى لازم است.
رفتار خوب و صداقت در گفتار، لازمه موعظه
در بخش موعظهى حسنه - كه حالا من تعبير «تربيت» را به كار نمي برم، چون تربيت يك معناى اعمّى دارد - به نظر من علاوهى بر مسئلهى زبان، مسئلهى رفتار لازم است. همين «كونوا دعاة النّاس بغير السنتكم» كه گفته شده، اينجاست. چيزى كه دل ها را نرم مي كند، بلكه عنادها را به زانو در مىآورد، آدم هاى معاند را به زانو در مىآورد، رفتار درست است، رفتار خوب است. البته رفتار خوب، شامل اخلاق خوب، تواضع، صداقت در گفتار، صداقت در موضع گيرى، صراحت در بيان حقيقت و بلندنظرى نسبت به امور مادى و دنيوى مي شود؛ اين چيزهائى كه نشاندهندهى خلوص در عمل است؛ كه اگر به توفيق پروردگار ماها واقعاً خلوص در عمل داشته باشيم، طبعاً در رفتار و گفتارمان خودش را نشان مي دهد. بنابراين نقطهى اساسى مهمِ دوم، بهترين راهش همين است: اولاً لسان موعظه و نصيحت - برادرانه، و در مواردى پدرانه و مشفقانه - ثانياً رفتار و عمل.
حضور در میان مردم را از دست ندهیم.
يكى از چيزهائى كه به نظر من به شما كمك مي كند، اين چيزى است كه در مورد نبى مكرم، اميرالمؤمنين فرمود: «طبيب دوّار بطبّه قد أحكم مراهمه و أحمى مواسمه». نبايد پشت ميز و توى اتاق حبس شد. شكل ادارى پيدا كردنِ ما مجموعهى روحانى و مجموعهى آخوند، به نفع ما نيست. هر مسئوليتى هم در هر جا داريم، اين حالت طلبگى خودمان، حالت آخوندى خودمان، حالت روحانى خودمان را - كه انس با مردم، رفتن ميان مردم، گفتن به زبان مردم، شنيدن درددل مردم است - بايد از دست ندهيم.
20/4/89
آخرین مطالب
لزوم آشنایی با زبان قوم
